Είμαι απλά κουρασμένος ή έχω burnout;
Υπάρχουν περίοδοι που νιώθουμε κουρασμένοι, πιεσμένοι ή εξαντλημένοι. Αυτό είναι φυσιολογικό. Αλλά υπάρχει και εκείνη η στιγμή που η κούραση δεν μοιάζει απλώς με μια δύσκολη μέρα. Όταν δεν ξεκουραζόμαστε όσο κι αν κοιμηθούμε. Όταν νιώθουμε ότι λειτουργούμε μηχανικά. Όταν χάνουμε το ενδιαφέρον, την ενέργεια και τον εαυτό μας. Εκεί αρχίζει το Burnout — μια κατάσταση που δεν αφορά μόνο τη δουλειά, αλλά ολόκληρη την ύπαρξη.
Το Burnout δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Χτίζεται σιωπηλά, μέσα από υπερβολικές απαιτήσεις, έντονη ευθύνη, ελλιπή όρια και μια συνεχή προσπάθεια να ανταποκριθούμε σε ρόλους που μας ξεπερνούν. Πολλοί άνθρωποι που βιώνουν Burnout είναι εκείνοι που “αντέχουν”, που δίνουν πολλά, που έχουν μάθει να προσαρμόζονται και να σηκώνουν βάρη χωρίς να ζητούν βοήθεια. Δεν είναι αδύναμοι — είναι συχνά οι πιο λειτουργικοί, οι πιο ικανοί, οι πιο αφοσιωμένοι. Και ακριβώς γι’ αυτό εξαντλούνται.
Ένα βασικό χαρακτηριστικό του Burnout είναι η συναισθηματική εξάντληση: το αίσθημα ότι δεν έχουμε άλλο χώρο μέσα μας. Συχνά συνοδεύεται από κυνισμό ή αδιαφορία — όχι επειδή δεν μας νοιάζουν οι άνθρωποι ή η δουλειά μας, αλλά επειδή το σύστημα προστασίας μας προσπαθεί να μειώσει το φορτίο. Στο σώμα μπορεί να εμφανιστεί ως πονοκέφαλος, ταχυκαρδία, δυσκολία συγκέντρωσης, διαταραχή ύπνου ή μια αίσθηση “βαρύτητας” που δεν εξηγείται.
Το Burnout δεν είναι απλώς θέμα ατομικής αντοχής. Είναι βαθιά συστημικό. Συνδέεται με τα περιβάλλοντα όπου ζούμε και εργαζόμαστε, με τις προσδοκίες που κουβαλάμε, με τη δυσκολία στο να πούμε «όχι», με τον τρόπο που μάθαμε να σχετιζόμαστε με την προσπάθεια και την παραγωγικότητα. Πολλοί άνθρωποι βρίσκονται για χρόνια στο όριο, προσπαθώντας να ανταποκριθούν σε έναν ρυθμό που δεν τους αφήνει χώρο να αναπνεύσουν.
Το πιο δύσκολο σημείο είναι ότι, συνήθως, οι γύρω δεν το βλέπουν εύκολα. Το Burnout δεν έχει πάντα «θόρυβο». Έχει σιωπή. Μια σιωπή που λέει: «Δεν έχω άλλη ενέργεια να δώσω.» Και πολλές φορές ο ίδιος ο άνθρωπος δυσκολεύεται να αναγνωρίσει ότι χρειάζεται υποστήριξη, γιατί έχει μάθει να λειτουργεί υπερβολικά καλά ακόμη και όταν είναι εξαντλημένος.
Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει να κατανοήσουμε πώς φτάσαμε εκεί, πώς συνδέεται αυτό με την ιστορία μας, με τους ρόλους που έχουμε αναλάβει και με τα όρια που δυσκολευόμαστε να θέσουμε. Δεν υπάρχει ένα “μαγικό” εργαλείο· υπάρχει όμως η δυνατότητα να ξαναβρούμε τον ρυθμό μας, να χτίσουμε πιο υγιή πλαίσια, να αναγνωρίσουμε τις ανάγκες μας και να δώσουμε στον εαυτό μας την άδεια να σταματήσει, να ξεκουραστεί, να ανασάνει.
Αν νιώθετε ότι λειτουργείτε στο όριο, ότι η κούραση δεν περνά ή ότι έχετε χάσει την επαφή με τον παλιό σας εαυτό, ίσως αυτό να είναι ένα σημάδι που αξίζει να ακούσετε. Δεν χρειάζεται να το περάσετε μόνοι.
Και αν θέλετε να το διερευνήσουμε μαζί, μπορούμε να το κάνουμε με ασφάλεια, αποδοχή και έναν ρυθμό που θα σας χωράει πραγματικά.